The Annunciation of the Most Holy Mother of God

April 2014

The Feast of the Annunciation is one of the earliest Christian feasts, and was already being celebrated in the fourth century. There is a painting of the Annunciation in the catacomb of Priscilla in Rome dating from the second century. The Council of Toledo in 656 mentions the Feast, and the Council in Trullo in 692 says that the Annunciation was celebrated during Great Lent.

The Greek and Slavonic names for the Feast may be translated as “good tidings.” This, of course, refers to the Incarnation of the Son of God and the salvation He brings. The background of the Annunciation is found in the Gospel of St Luke (1:26-38). The troparion describes this as the “beginning of our salvation, and the revelation of the eternal mystery,” for on this day the Son of God became the Son of Man.

There are two main components to the Annunciation: the message itself, and the response of the Virgin. The message fulfills God’s promise to send a Redeemer (Genesis 3:15): “I will put enmity between you and the woman, between your seed and her seed; he shall crush your head, and you shall lie in wait for his heel.” The Fathers of the Church understand “her seed” to refer to Christ. The prophets hinted at His coming, which they saw dimly, but the Archangel Gabriel now proclaims that the promise is about to be fulfilled.
We see this echoed in the Liturgy of St Basil, as well: “When man disobeyed Thee, the only true God who had created him, and was deceived by the guile of the serpent, becoming subject to death by his own transgressions, Thou, O God, in Thy righteous judgment, didst send him forth from Paradise into this world, returning him to the earth from which he was taken, yet providing for him the salvation of regeneration in Thy Christ Himself.”

The Archangel Gabriel was sent by God to Nazareth in Galilee. There he spoke to the undefiled Virgin who was betrothed to St Joseph: “Hail, thou who art highly favoured, the Lord is with thee: blessed art thou among women. And, behold, thou shalt conceive in thy womb, and bring forth a son, and shalt call his name Jesus. He shall be great, and shall be called the Son of the Most High: and the Lord God shall give unto him the throne of his father David: And he shall reign over the house of Jacob for ever; and of his kingdom there shall be no end.”

In contrast to Eve, who was readily deceived by the serpent, the Virgin did not immediately accept the Angel’s message. In her humility, she did not think she was deserving of such words, but was actually troubled by them. The fact that she asked for an explanation reveals her sobriety and prudence. She did not disbelieve the words of the angel, but could not understand how they would be fulfilled, for they spoke of something which was beyond nature.

Then said Mary unto the angel, How shall this be, seeing I know not a man?” (Luke 1:34).

“And the angel answered and said unto her, The Holy Ghost shall come upon thee, and the power of the Most High shall overshadow thee: therefore also that which shall be born of thee shall be called the Son of God. And, behold, thy cousin Elisabeth hath also conceived a son in her old age: and this is the sixth month with her, who was called barren. For with God nothing shall be impossible.’ And Mary said, ‘Behold the handmaid of the Lord; be it unto me according to thy word.’ And the angel departed from her” (Luke 1: 35-38).”

In his Sermon 23 on the day of the Annunciation, St Philaret of Moscow boldly stated that “the word of the creature brought the Creator down into the world.” He explains that salvation is not merely an act of God’s will, but also involves the Virgin’s free will. She could have refused, but she accepted God’s will and chose to cooperate without complaint or further questions.

The icon of the Feast shows the Archangel with a staff in his left hand, indicating his role as a messenger. Sometimes one wing is upraised, as if to show his swift descent from heaven. His right hand is stretched toward the holy Virgin as he delivers his message.

The Virgin is depicted either standing or sitting, usually holding yarn in her left hand. Sometimes she is shown holding a scroll. Her right hand may be raised to indicate her surprise at the message she is hearing. Her head is bowed, showing her consent and obedience. The descent of the Holy Spirit upon her is depicted by a ray of light issuing from a small sphere at the top of the icon, which symbolizes heaven. In a famous icon from Sinai, a white dove is shown in the ray of light.

There are several famous icons of the Annunciation. One is in the Moscow Kremlin in the church of the Annunciation. This icon appeared in connection with the rescue of a prisoner by the Mother of God during the reign of Ivan the Terrible. Another is to be found in the Dormition Cathedral in Moscow (July 8). It was originally located in Ustiug, and was the icon before which St Procopius the fool (July 8) prayed to save the city from destruction in 1290. One of the most highly revered icons in Greece is the Tinos icon of the Annunciation (January 30).

The Annunciation falls during Lent, but it is always celebrated with great joy. The Liturgy of St Basil or St John Chrysostom is served, even on the weekdays of Lent. It is one of the two days of Great Lent on which the fast is relaxed and fish is permitted (Palm Sunday is the other).

Troparion – Tone 4

Today is the beginning of our salvation,
The revelation of the eternal mystery!
The Son of God becomes the Son of the Virgin
As Gabriel announces the coming of Grace.
Together with him let us cry to the Theotokos:
Rejoice, O Full of Grace,
The Lord is with You!

Kontakion – Tone 8

O Victorious Leader of Triumphant Hosts!
We, your servants, delivered from evil, sing our grateful thanks to you, O Theotokos!
As you possess invincible might, set us free from every calamity
So that we may sing: Rejoice, O unwedded Bride!

Ευχές Αρχιεπισκόπου Κύπρου στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος για την Εθνική Εορτή

Η Α.Μ. ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομος, με την ευκαιρία της επετείου της 25ης Μαρτίου 1821, απέστειλε προς την Α.Ε. τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια και προς την Α.Ε. τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας κ. Αντώνη Σαμαρά, τις ακόλουθες ευχετήριες επιστολές: α)« Α.Ε. Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κύριο Κάρολο Παπούλια, Προεδρικό Μέγαρο, Αθήνα Ελλάδα. Εξοχώτατε και αγαπητέ κ. Πρόεδρε, Αποτίομε, σήμερα, φόρο τιμής σε εκείνες τις γενεές των προγόνων μας, που μας μετέδωσαν άσβεστη τη δάδα της ελευθερίας και τη σκυτάλη του πνεύματος και μας κληροδότησαν, ως ιερά παρακαταθήκη, το ηθικό χρέος και το καθήκον έναντι της Πατρίδας. Τιμώντας τη μνήμη των μαρτύρων της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, απευθύνουμε προς την Υμετέρα Εξοχότητα τις συγχαρητήριες ευχές της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου και του Χριστεπωνύμου πληρώματος αυτής. Ο Κυπριακός Ελληνισμός εμπνεόμενος από το πνεύμα της αυταπάρνησης και της θυσίας των αγωνιστών του έπους του 1821 συνεχίζει όρθιος και ακλόνητος, με τη συμπαράσταση της Μητέρας πατρίδας, τον αγώνα του προς απελευθέρωση και επανένωση της μαρτυρικής μας πατρίδας. Με τις εγκάρδιες ευχές μας και την εκτίμησή μας †Ο Κύπρου Χρυσόστομος». β)«Α.Ε. Πρωθυπουργό της Ελλάδος Κύριο Αντώνη Σαμαρά, Μέγαρο Μαξίμου, Αθήνα. Εξοχώτατε και αγαπητέ κ. Πρωθυπουργέ, Η επέτειος της Ελληνικής Επανάστασης αποτελεί ένα, ακόμη, απαράμιλλο ηρωϊκό μεγαλούργημα της ιστορία του Έθνους μας. Σπάνια, η επιταγή της ελευθερίας πήγασε τόσο καθαρά από υπέροχα γεγονότα, τα ανδραγαθήματα και τις πράξεις ηρωϊσμού και αυτοθυσίας. Είναι γι’ αυτό το λόγο, που η Ελληνική εξέγερση αποτελεί μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της Παγκόσμιας Ιστορίας. Το Ελληνικό Έθνος και οι απανταχού Έλληνες της γης, εορτάζουν, σήμερα, με εθνική υπερηφάνεια και κάθε μεγαλοπρέπεια τη λαμπρή αυτή εορτή και αποτίουν φόρο τιμής προς τους μεγάλους εκείνους προγόνους μας, οι οποίοι με τη θυσία τους εκπλήρωσαν πλήρως το καθήκον τους προς την πατρίδα και προσέφεραν σε μας το υπέρτατο αγαθό της Ελευθερίας. Επ’ ευκαιρία, λοιπόν, της λαμπρής και ένδοξης αυτής επετείου, απευθύνουμε προς την Υμετέρα Εξοχότητα τις συγχαρητήριες ευχές της καθ’ ημάς Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου και του Χριστεπώνυμου Πληρώματος αυτής. O Κυπριακός λαός, εμπνεόμενος από τα ιδεώδη της Εθνικής Παλιγγενεσίας, συνεχίζει τον αγώνα του για απελευθέρωση και επανένωση της μαρτυρικής μας Πατρίδας. Στον αγώνα μας αυτό δεν είμαστε μόνοι. Ως Έλληνες της Κύπρου, αισθανόμαστε ότι δίπλα μας ευρίσκεται, ο Μητροπολιτικός καθώς και ο όπου γης Ελληνισμός συμπαραστάτης και συναγωνιστής, του αγώνα μας, μέχρι την τελική δικαίωση. Με την εκτίμηση και τη βαθιά μας αγάπη †Ο Κύπρου Χρυσόστομος». Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, 25 Μαρτίου 2014.

Ανακαίνιση ιερού ναού Οσίου Κυριακού του εν Ευρύχου

Επιμέλεια: Διάκονος Φοίβος Παναγιώτου Η Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, σε συνεργασία με το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, ανέλαβε την πρωτοβουλία να ανακαινίσει το ταφικό παρεκκλήσιο του Οσίου Κυριακού του εν Ευρύχου. Πριν αναφερθούμε όμως στις σχετικές εργασίες ανακαίνισης, να καταγράψουμε τα λίγα στοιχεία, που γνωρίζουμε για τον όσιο αυτό. Ο όσιος Κυριακός ο εν Ευρύχου είναι τοπικός άγιος της Μητροπόλεώς μας, που έζησε στις όχθες του ποταμού Κλάριου (Καρκώτη), κατά τους βυζαντινούς χρόνους. Ασκήτευσε και τελειώθηκε οσιακά. Ενταφιάσθηκε στην περιοχή, που σήμερα φέρει το τοπωνύμιο «Μοναστήρκα». Από το τοπωνύμιο αυτό, καθώς και από αποκαλύψεις που έγιναν σε ευσεβείς Χριστιανούς της Ευρύχου, μπορούμε να εξαγάγουμε το συμπέρασμα, ότι η περιοχή αυτή, «Μοναστήρκα» Ευρύχου, όπου σήμερα ευρίσκεται το κοιμητήριο της κοινότητος, στα μεσοβυζαντινά χρόνια (10ο-11ο αι.), ήταν μοναστική περιοχή. Εκεί υπήρξαν προφανῶς ασκητήρια, όπου έζησαν ασκητές και τελειώθηκαν εν Κυρίω, μας είναι δε γνωστοί κάποιοι από αυτούς, που αγίασαν και τιμήθηκαν στη συνέχεια από την τοπική Εκκλησία: Ο όσιος Σωζόμενος στη Γαλατεία της Μόρφου (σημερινή Γαλάτα) και ο εν λόγω όσιος Κυριακός ο εν Ευρύχου. Μαρτυρείται δε, χωρίς να υπάρχουν συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές, ότι συνασκητής του οσίου Κυριακού του εν Ευρύχου υπήρξε και κάποιος όσιος Νικόλαος. Με το πέρασμα των χρόνων και των πολλών κατακτητών της Κύπρου, η τιμή μερικών από αυτούς τους αγίους, όπως του οσίου Κυριακού της Ευρύχου, περιορίστηκε στην τοπική κοινότητα. Πρέπει να σημειώσουμε εδώ, ότι ο πόθος του Μητροπολίτου μας για ανακαίνιση του ναού του οσίου Κυριακού, αλλά και του συνημμένου τάφου, συνάντησε τον ίδιο παλαιό πόθο των κατοίκων της Ευρύχου, αλλά και πολλών πιστών. Μία πρώτη ανακαίνιση είχε γίνει το έτος 2000, με την οικονομική συνδρομή της κ. Μάρως Μιχαηλίδου, ενώ η πρόσφατη ανακαίνιση και ολοκλήρωση των έργων αποκατάστασης του ναού και του τάφου του οσίου υλοποιήθηκε χάρις στην οικονομική χορηγία του έλκοντος την καταγωγή εξ Ευρύχου, ιατρού κ. Χρίστου Ριρή. Προϊστάμενος των εργασιών συντήρησης υπήρξε ο κ. Γεώργιος Φιλοθέου, εκλεκτός αρχαιολόγος και λειτουργός Α΄ του Τμήματος Αρχαιοτήτων, ο οποίος και επιβλέπει τα έργα στις πλείστες επαρχίες της Κύπρου, που αφορούν μνημεία εκκλησιαστικά και ανήκουν στην αρμοδιότητα του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Οι εργασίες της πρόσφατης ανακαίνισης διάρκεσαν 6 μήνες. Κατά τη διάρκεια της αναπαλαίωσης του τάφου του οσίου, ευρέθησαν εντός του τμήματα των λειψάνων του οσίου Κυριακού και, το πλέον θαυμαστό, το οποίο έχει ταυτόχρονα και ιστορική αξία, ο επιστήθιος σταυρός, που έφερε ο άγιος κατά τη διάρκεια της ζωής του και κατά τον ενταφιασμό του, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους κ. Γεώργιο Φιλοθέου, κ. Χριστόδουλο Χατζηχριστοδούλου και τον πανοσιολογιώτατο αρχιμανδρίτη Φώτιο Ιωακείμ, ειδικό σε θέματα αγιολογίας. Ο ορειχάλκινος αυτός επιστήθιος σταυρός-λειψανοθήκη χρονολογείται στον 11ο αιώνα και έχει διασωθεί μόνο το ήμισυ τμήμα του, επάνω στο οποίο απεικονίζεται, σε εγχάρακτη παράσταση, ο άγιος Μεγαλομάρτυς Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος, σε στάση δεήσεως, και φέρει ονομαστική επιγραφή, «Ο άγιος Γεώργιος». Κατά την άποψη του π. Φωτίου, ο σταυρός αυτός είναι Συριακού τύπου, οπόταν προέρχεται πιθανόν από τα μέρη της Συρίας. Κατά συνέπεια, είμαστε σε θέση να χρονολογήσουμε περίπου την εποχή ακμής και κοίμησης του οσίου Κυριακού, που ήταν ο 11ος αιώνας. Ας σημειωθεί, ότι η κάρα του οσίου Κυριακού φυλάσσεται στον ιερό ναό του Αγίου Γεωργίου στην Ευρύχου. Τα ευρεθέντα λείψανα και ο επιστήθιος σταυρός του οσίου Κυριακού τοποθετήθηκαν σε ειδική λειψανοθήκη, την οποία ευτρέπισε καταλλήλως ο αρχιμανδρίτης της Μητροπόλεώς μας, π. Αμβρόσιος. Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου κ. Νεόφυτος θεώρησε επιβεβλημένο, μετά το χαρμόσυνο τούτο εύρημα και την ολοκλήρωση των εργασιών συντηρήσεως, να τελέσει αρχιερατική θεία Λειτουργία στο ιερό παρεκκλήσιο του Οσίου Κυριακού του εν Ευρύχου. Η πανηγυρική τούτη Λειτουργία τελέσθηκε το Σάββατο, 8 Μαρτίου 2014, όπου έδωσαν το παρών ιερείς της Σολέας και πλήθος πιστών, που κοινώνησαν των αχράντων Μυστηρίων. Κατά τη διάρκεια της θείας Λειτουργία έψαλλε η χορωδία της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου με τον χοράρχη της, μουσικοδιδάσκαλο Μάριο Αντωνίου. Τέλος, έγινε λιτανεία προς αγιασμό του λαού και εξετέθησαν η αγία κάρα του και τα νεοευρεθέντα τεμάχια λειψάνων του οσίου, όπως και ο επιστήθιος σταυρός του προς προσκύνηση. Οι κεκοιμημένοι του κοιμητηρίου χάρηκαν τον άγιο συγκάτοικό τους όσιο Κυριακό, τον προστάτη της κοινότητος και της ευρύτερης περιοχής Σολέας και μαζί με τους ζώντες ενωμένοι πανηγύρισαν την ανακαίνιση του παρεκκλησίου. Ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου, στο κήρυγμά του, αρχικά τόνισε, ότι ανακαινίζουμε τους ναούς ως αφορμή για να ανακαινίσουμε τους εαυτούς μας δια της μετανοίας, της ευχαριστίας και του θαυμασμού. «Ανακαινίζουμε» τον εαυτό μας, σημαίνει τον κάνουμε με τον πνευματικό μου αγώνα καινούργιο, για να μπορέσει ο αιώνιος Θεός μας να έρθει στην καρδιά μας, στον νου μας, στο σώμα μας, στην ψυχή μας και να μας κάνει κατάλληλους για την αιώνια βασιλεία Του. Επίσης, είπε ότι τα ευρεθέντα λείψανα του οσίου Κυριακού, ο επιστήθιος σταυρός του και η κάρα του αποτελούν δώρα του Θεού σε εμάς τους αμαρτωλούς Χριστιανούς του 21ου αιώνος, για να αντιμετωπίσουμε την επίθεση της Νέας Τάξης πραγμάτων. Στο σημείο αυτό, ο Πανιερώτατος παρέθεσε προς νουθεσία των πιστών τα εξής βαρυσήμαντα λόγια του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου: «Το μόνο που θα σταθεί εμπόδιο απέναντι στην επέλαση της Παγκοσμιοποίησης, της ισοπέδωσης των πολιτισμών και θρησκειών, στην επίθεση κατά της Ορθοδόξου Πίστεώς μας και θα την αναχαιτίσει και νικήσει, είναι η αγιότητα.» Ο στόχος της Χριστιανικής ζωής, και ιδιαίτερα, αυτής της περιόδου της Μεγάλης Σαρακοστής, είναι να επιτύχουμε να νικήσουμε τον θάνατο, τον δικό μας θάνατο και, όταν πεθάνουμε, να μην πεθάνουμε. Αναλυτικότερα, ο Πανιερώτατος έθεσε το ερώτημα, αν ο άγιος Κυριακός είναι νεκρός. Η απάντηση είναι βεβαίως ότι δεν είναι νεκρός, γιατί ανταποκρίνεται στο κάλεσμα κάθε πονεμένης ψυχής. Στη συνέχεια παρέθεσε ένα πρόσφατο θαύμα του οσίου Κυριακού, ως απόδειξη των πιο πάνω: Ο όσιος Κυριακός επιτέλεσε προ ενός έτους θαύμα σε ένα νεαρό από τις Αγγλισίδες της επαρχίας Λάρνακας, ο οποίος έπασχε από σκλήρυνση κατά πλάκας. Σ’ αυτόν εμφανίσθηκε ο όσιος Κυριακός και του είπε: «Εγώ θα σε κάμω καλά» και τον θεράπευσε και τον παρέπεμψε να έλθει στο σπίτι του, στον τάφο του στην Ευρύχου, να προσκυνήσει. Ο νεαρός, μόλις αντίκρισε την παλαιά εικόνα του αγίου, τον αναγνώρισε αμέσως. Τέλος, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Μόρφου ευχαρίστησε όλους όσους συνέβαλαν, ο καθένας με τον τρόπο του, σ’ αυτή την ανακαίνιση προς δόξαν Θεού. Ευχαρίστησε ιδιαίτερα τους τρείς προαναφερθέντες, κ. Μάρω Μιχαηλίδου, κ. Χρίστο Ριρή και κ. Γεώργιο Φιλοθέου, στους οποίους και επέδωσε αναμνηστικό συμβολικό δώρο.

Β΄ Διεθνές Συνέδριο Κυπριακής Αγιολογίας

από την Ι.Μ.Κωνσταντίας και Αμμοχώστου Πραγματοποιείται αύριο Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου η έναρξη των εργασιών του Β΄ Διεθνούς Συνεδρίου Κυπριακής Αγιολογίας με θέμα: «Από τον άγιο Επιφάνιο στον άγιο Νεόφυτο τον Έγκλειστο». Πρόκειται για ένα μεγάλο θρησκευτικό, εκκλησιαστικό και κατ’ επέκταση πνευματικό και πολιτιστικό γεγονός. Το Συνέδριο διοργανώνεται από την Ιερά Μητρόπολη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου και οι εργασίες του θα λάβουν χώρα στο Συνοδικό της Μητροπόλεως. Το όλο γεγονός θα μεταδίδεται ζωντανά από την ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας (www.imconstantias.org.cy). Στο εν λόγω Συνέδριο εισηγητές θα είναι διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί και επιστήμονες από την Κύπρο και εξωτερικό. Πριν από την επίσημη έναρξη του Συνεδρίου θα τελεστεί Θεία Λειτουργία στο παρεκκλήσιο του αγίου Επιφανίου στην Αγία Νάπα, από τις 7.00 μέχρι τις 9.00. Ακολούθως, γύρω στις 10.00, θα ακολουθήσει στο Συνοδικό της Μητροπόλεως η έναρξη του Συνεδρίου με εναρκτήρια ομιλία από τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου κ. Βασίλειο. Ο Επίτροπος Εθελοντισμού κ. Γιαννάκης Γιαννάκη θα απευθύνει χαιρετισμό εκ μέρος του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκου Αναστασιάδη. Χαιρετισμούς θα απευθύνουν επίσης ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου κ. Κωνσταντίνος Χριστοφίδης και ο Καθηγητής κ. Κρίτων Χρυσοχοϊδης, Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών της Ελλάδας. Στη συνέχεια ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ.κ. Χρυσόστομος θα κηρύξει τις εργασίες του Συνεδρίου και θα ακολουθήσει η εισήγηση του Καθηγητή GiovaniPaoloMaggioni με θέμα: The “VitaLatina” ofSaintEpiphanius. Μετά, από τις 11.30 μέχρι τις 13.00, θα πραγματοποιηθεί η Α΄ Συνεδρία του Β΄ Διεθνούς Αγιολογικού Συνεδρίου με θέμα: «Ο άγιος Επιφάνιος στην εκκλησιαστική γραμματεία». Η Α΄ Συνεδρία θα περιλαμβάνει τρείς εισηγήσεις. Την ίδια μέρα από τις 16.00 μέχρι τις 20.00 θα πραγματοποιηθούν η Β΄ Συνεδρία με θέμα: «Κύπριοι άγιοι και συγγραφείς αγιολογικών έργων, 4ος με 7ος αι.» και η Γ΄ Συνεδρία με θέμα: «Ο Χρυσούς αιών της Κυπριακής Αγιολογικής Γραμματείας, Μέρος Α΄». Την επομένη, Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου, οι εργασίες του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν στον ίδιο χώρο (Συνοδικό Μητροπόλεως Κωνσταντίας) από τις 9.00 μέχρι τις 13.30 και από τις 16.00 μέχρι τις 19.30. Την ίδια μέρα στις 19.30 θα πραγματοποιηθεί στο χώρο του Συνεδρίου, μουσικό πρόγραμμα με ύμνους και τραγούδια της παράδοσης από το Μουσικό Σύνολο «Ρωμιοσύνη» της ενορίας αγίου Δημητρίου Παραλιμνίου και τη Χορωδία Νέων του Συμβουλίου Νεολαίας της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας. Το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου θα συνεχιστούν οι εργασίες του Συνεδρίου από τις 9.00 και θα ολοκληρωθούν στις 13.00 με την εισήγηση του Πανιερωτάτου Μητροπολίτη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου κ. Βασιλείου με θέμα: «Πανηγύρεις αγίων: Άγιοι Μητροπόλεως Κωνσταντίας». Το βράδυ της ίδιας μέρας, στις 19.00 στο αμφιθέατρο του XENIONHighSchool, θα πραγματοποιηθεί Μουσικοχορευτική παράσταση από το Πολιτιστικό Εργαστήρι «Παρά τη λίμνη» του Δήμου Παραλιμνίου με θέμα: «Όχι άλλες αλησμόνητες πατρίδες». Είναι ένα αφιέρωμα στη Σμύρνη και την Κύπρο. Περισσότερες πληροφορίες για το Β΄ Διεθνές Αγιολογικό Συνέδριο μπορεί κανείς να βρεί στην ιστοσελίδα της Μητροπόλεως Κωνσταντίας (www.imconstantias.org.cy) . Επίσης μπορεί κανείς να επικοινωνήσει με την Ιερά Μητρόπολη Κωνσταντίας και Αμμοχώστου στο τηλ. 23812444. - See more at: http://www.amen.gr/article16942#sthash.QTFQAifV.dpuf

Τέσσερις φορητές εικόνες του 16ου αιώνα επιστρέφονται στην Εκκλησία Κύπρου (ΦΩΤΟ) 39 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή

Του Άρη Βικέτου, ανταποκριτή του ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η κυβέρνηση της Ολλανδίας αποφάσισε να επιστρέψει στην Εκκλησία της Κύπρου τέσσερις φορητές βυζαντινές εικόνες του 16ου αιώνα, από τη Μονή του Χριστού Αντιφωνητή στην κατεχόμενη Κερύνεια, οι οποίες κλάπηκαν μετά την τουρκική εισβολή του 1974.

Πρόκειται για τις εικόνες του ξυλόγλυπτου τέμπλου με τους Ευαγγελιστές Μάρκο και Ιωάννη και τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Την απόφαση της ολλανδικής κυβέρνησης για επιστροφή των τεσσάρων εικόνων ανακοίνωσε στο διεθνές συνέδριο, που έγινε στην Χάγη, με θέμα «Παράνομο εμπόριο τέχνης και επαναπατρισμός» η ιδρύτρια του οργανισμού «Walk of Thuth», Τασούλα Χατζητοφή.

Σήμερα στο Υπουργείο Παιδείας της Ολλανδίας ο Κύπριος πρεσβευτής Κυριάκος Κούρος, θα υπογράψει συμφωνία παράδοσης- παραλαβής των εικόνων, οι οποίες, όπως ανέφερε στο ΑΠΕ- ΜΠΕ, θα μεταφερθούν στην Κύπρο κατά πάσα πιθανότητα την Παρασκευή.

Το 1995 η κ. Χατζητοφή εντόπισε τις εικόνες στην οικία του ζεύγους Λανς. Τον Οκτώβριο του 1996 η Εκκλησία της Κύπρου και η κυπριακή κυβέρνηση υπέβαλαν μήνυση στο Ρότερνταμ ζητώντας τον επαναπατρισμό των τεσσάρων εικόνων. Ωστόσο, το 1999 το Επαρχιακό Δικαστήριο του Ρότερνταμ αποφάσισε ότι οι εκκλησιαστικές εικόνες πρέπει να παραμείνουν στην κατοχή του ζεύγους των Ολλανδών, που τις είχε αγοράσει από έναν Αρμένιο συλλέκτη, λίγο μετά την εισβολή του 1974. Παρόλο που το δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι οι εικόνες προέρχονται από την εκκλησία του Αντιφωνητή, αποφάσισε ότι δεν μπορούν να επιστραφούν στην Εκκλησία της Κύπρου, αφού η Ολλανδία δεν είχε θέσει σε εφαρμογή τη Συνθήκη της Χάγης σχετικά με την επιστροφή αντικειμένων τα οποία αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια πολέμου. Επίσης δεν υπήρχαν στοιχεία τα οποία να αποδείκνυαν ότι οι εικόνες αγοράστηκαν με κακές προθέσεις. Η δίκη εκκρεμεί ενώπιον δικαστηρίου στο Ρότερνταμ.

Ο δρόμος για την επιστροφή των εικόνων στην Κύπρο άνοιξε με τη συμπερίληψη στην ολλανδική νομοθεσία των προνοιών της Σύμβασης της Χάγης του 1954 σχετικά με την επιστροφή έργων πολιτιστικής κληρονομιάς που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια πολέμου και με συγκεκριμένη αναφορά στην περίπτωση της Κύπρου. 

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ- ΜΠΕ στην Ελβετία στην κατοχή ιδιώτη συλλέκτη βρίσκεται η εικόνα του Χριστού Αντιφωνητή του 16ου αιώνα, η οποία έχει δημοσιευτεί και σε κατάλογο έκθεσης.

Το μοναστήρι του Αντιφωνητή κτίστηκε κατά τη βυζαντινή περίοδο, στα τέλη του 12ου αι. ως καθολικό μονής σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία στο δάσος του Πενταδακτύλου. Είναι το μοναδικό παράδειγμα οκταγωνικού τύπου στην Κύπρο, αν εξαιρέσουμε την ερειπωμένη εκκλησία του κάστρου του Αγίου Ιλαρίωνα στην οροσειρά του Πενταδακτύλου. Σύμφωνα με την παράδοση, το όνομα «Αντιφωνητής» προέρχεται από ένα θαύμα που έγινε σε αρχαίο παρακείμενο εκκλησάκι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, όταν ο Αρχάγγελος αντιφώνησε, λέγοντας ότι ένας Εβραίος είχε πάρει τα χρήματα, που του χρωστούσε χριστιανός συγχωριανός του. Γι΄αυτό και η Μονή πανηγύριζε στις 8 Νοεμβρίου.

Στα τέλη του 15ου- αρχές 16ου αι. το κτίριο τροποποιήθηκε. Προστέθηκε στον ναό ο νάρθηκας στα δυτικά και μια ανοικτή στοά στη νότια πλευρά της εκκλησίας. Τον 12ο αι. η εκκλησία διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες και ακολούθησε ακόμη μια μεγαλύτερη σειρά τοιχογραφιών στα τέλη του 15ου- αρχές 16ου αιώνα. Οι πρώιμες τοιχογραφίες σώζονταν στην αψίδα, στις καμάρες του βήματος, στους ανατολικούς ελεύθερους κίονες του ναού, στον δυτικό κίονα του νότιου τοίχου και στο νοτιοδυτικό ημιχώνιο.

Στις τοιχογραφίες εικονίζονταν: η Θεοτόκος στον τύπο της Βλαχερνίτισσας μεταξύ των αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ, ιερουργούντες ιεράρχες, η Ανάληψη του Χριστού, οι άγιοι Νικόλαος, Συμεών ο Στυλίτης, Δημητριανός, Δανιήλ ο Στυλίτης, Τριφύλλιος, Συμεών ο Θαυματουργός, Φώτιος και Πολυχρόνιος. Επίσης εικονογραφήθηκε η Γέννηση, η Υπαπαντή, η Βάπτιση του Χριστού και η Μεταμόρφωση. Κατά τα τέλη του 15ου- αρχές 16ου αι. στο κέντρο του τρούλου εικονογραφήθηκε ο Χριστός Παντοκράτορας και γύρω του η Δέηση και πλήθος αγγέλων. Χαμηλότερα εικονίζονταν οι απόστολοι καθισμένοι σε θρόνους και ανάμεσα στα παράθυρα του τρούλου οι δεκαέξι προφήτες. Στον βόρειο τοίχο βρισκόταν εικονισμένη η Μέλλουσα Κρίση - Δευτέρα Παρουσία. Ο νότιος τοίχος εκοσμείτο από την πολυπρόσωπη σκηνή της Ρίζας του Ιεσσαί. Επίσης, το βορειοδυτικό ημιχώνιο έφερε σκηνές από τη ζωή της Θεοτόκου. Το τέμπλο του ναού ήταν του 16ου αι. και ήταν ξυλόγλυπτο. Επίσης, το εικονοστάσι διατηρούσε εικόνες του 16ου αι., ένα βημόθυρο του 16ου αι. και ένα του 17ου αι.

Οι τοιχογραφίες διατηρούντο σε καλή κατάσταση μέχρι το 1974. Στα χρόνια που ακολούθησαν την τουρκική εισβολή ο ναός έγινε θύμα συστηματικής σύλησης. Καταστράφηκαν και αφαιρέθηκαν τοιχογραφίες αλλά και εκκλησιαστικές εικόνες και εκκλησιαστικά ξυλόγλυπτα αντικείμενα. Τα κεφάλια των δύο αρχαγγέλων στην αψίδα του ναού καταστράφηκαν, αφαιρέθηκε το άνω τμήμα της σκηνής της Γέννησης του Χριστού και ο Παντοκράτορας στον τρούλο πυροβολήθηκε με κυνηγετικό όπλο.

Οι σημαντικές τοιχογραφίες της Μέλλουσας Κρίσης και της Ρίζας του Ιεσσαί τεμαχίστηκαν και αφαιρέθηκαν από τον ναό. Πολλά τμήματα καταστράφηκαν κατά την αφαίρεση αυτή. Τουλάχιστον εξήντα τμήματα των τοιχογραφιών αυτών βρέθηκαν στο Μόναχο και τριάντα δύο τμήματα επαναπατρίστηκαν το 1997. Τα υπόλοιπα τμήματα βρέθηκαν το 1997 από την αστυνομία του Μονάχου στην κατοχή του Τούρκου αρχαιοκάπηλου Αϊντίν Ντικμέν και σύντομα πρόκειται να επαναπατριστούν στην Κύπρο.

Λεζάντες: 

1. Εξωτερική άποψη της εκκλησίας του Αντιφωνητή

 -ΧΡΙΣΤΟΣ  Φορητή εικόνα του Χριστού Αντιφωνητή του 16ου αιώνα, η οποία βρίσκεται σε ιδιωτική συλλογή στην Ελβετία.

 - Οι τέσσερις εικόνες ( Απόστολος Παύλος, Απόστολος Πέτρος, Ευαγγελιστής Ιωάννης και Ευαγγελιστής Μάρκος), που θα επαναπατριστούν στην Κύπρο από την Ολλανδία.

ΣΗΜ: Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν από το Βυζαντινό Μουσείο του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' και την πρεσβεία της Κύπρου στην Ολλανδία

Φωτογραφικό Υλικό

- 

Ομιλίες Μητροπολιτών Μόρφου Νεοφύτου και Αρκαλοχωρίου Ανδρέα στον εορτασμό του Αγίου Μάμαντος στην κατεχόμενη Μόρφου - See more at: http://www.amen.gr/article15291#sthash.1EBD0hKO.dpuf

Ακολουθούν οι ομιλίες του Μητροπολίτου Μόρφου Νεοφύτου στον Εσπερινό και στη θεία Λειτουργία , της εορτής του Αγίου Μάμαντος στην κατεχόμενη Μόρφου. Επίσης, δημοσιεύεται η ομιλία του Μητροπολίτη Αρκλοχωρίου Ανδρέα στον ίδιο εορτασμό:

Σεβασμιώτατε Άγιε Αρκαλοχωρίου, Μακαριότατε Αρχιεπίσκοπε των Μαρωνιτών Κύπρου, προσφιλέστατε Επίσκοπε των Μαρωνιτών της φίλης χώρας του Λιβάνου, Πατέρες και αδελφοί.

Επίκαιρος, όσο ποτέ άλλοτε, είναι ο στίχος που ακούμε σε κάθε Εσπερινό «πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν», για όλη την οικουμένη, για την περιοχή της καθ’ ημάς Ανατολής και ειδικότερα για την Κύπρο.  

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, μέσα στους αιώνες, άκουε πολλές φωνές, όπως η φωνή που ακούεται τώρα*, αλλά με τη σοφία και την εμπειρία της, ήξερε πολύ καλά, ότι όλες αυτές οι φωνές που ακούονται και αυτές που ακούγονταν πριν και πέρυσι, είναι εντός της περιπέτεια της ιστορίας. Γιατί η Εκκλησία μας ακούει άλλη φωνή, αυτήν του Θεού. Ακούει τη φωνή του Κυρίου μας, Ιησού Χριστού, που εικονίζεται ενώπιον μας, με τη θαυματουργή εικόνα του Χρυσοσώτηρος της Ακανθούς. Ακούει τη φωνή του Αγίου Πνεύματος. Ακούει τη φωνή των Μαρτύρων που έδωσαν μαρτυρία Αναστάσεως, μαρτυρία ανόδου στον Τριαδικό Θεό, όπως ο σημερινός εορταζόμενος Μεγαλομάρτυρας του Χριστού Άγιος Μάμας ο Μυροβλήτης. Αυτή τη φωνή ακούμε και θα ακούμε μέσα στους  αιώνες και καμιά άλλη φωνή.

Αυτά που ζούμε τώρα, είναι περιπέτειες του σήμερα, γιατί επέτρεψε και θέλησε ο Θεός αυτό που εμείς δεν θέλαμε! Δεν θέλαμε να αφιερωθούμε με όλη μας την ψυχή και όλο μας το σώμα στον Θεό. Θέλαμε λίγο Θεό, γι’ αυτό και επέτρεψε να έχουμε λίγη ελευθερία και τώρα λίγα χρήματα, και οι πλούσιοι να πτωχαίνουν και οι πτωχοί να γίνονται πτωχότεροι. Να μια ευκαιρία που μας δίνεται για να στραφούμε στα ουσιώδη, στο «ενός δε εστί χρεία».

Αυτήν την ευκαιρία, ο Κύριος της ζωής και του θανάτου, μας την  προσφέρει 39 χρόνια τώρα, αλλά δεν την αντιληφθήκαμε. Τώρα μας δίνεται μια άλλη, μεγαλύτερη ευκαιρία να αντιληφθούμε τους στίχους του ψαλμού  που προανέφερα, που δεν λέει μόνο οι «πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν», αλλά συμπληρώνεται με τη φράση «οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού».

Είναι πολύ σημαντικό να αναζητούμε, σε κάθε θεία Λειτουργία, τον Κύριο της ζωής και του θανάτου, έχοντας τον πόθο να ενωθούμε σωματικά, πνευματικά και ψυχικά μαζί Του. Είναι σημαντικό, να θέλουμε αυτοί οι σταυρωμένοι και πονεμένοι ναοί, να λειτουργούνται.  Γιατί, αυτή η μία Λειτουργία που γίνεται στον ναό του Αγίου Μάμαντος, είναι για τον Άγιο το δικό του Πάσχα, η δική του Ανάσταση, αλλά και για τον πονεμένο λαό μας ένα πνευματικό γεγονός μαρτυρίας και πίστεως, που τον γεμίζει με ελπίδα και θέληση για επιστροφή με τη βοήθεια του Τριαδικού Θεού μας.

Για τούτο απευθυνόμενοι  στον Κύριο μας, τον Χρυσοσώτηρά μας, του λέμε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, κοίταξε τον πονεμένο λαό σου που τόσο ταπεινώθηκε και πτώχευσε στις μέρες μας». Και αν μέσα σε αυτή την ταπείνωση και την πτωχεία, κάνουμε λίγη αυτοκριτική και προσθέσουμε στη ζωή μας μετάνοια, λιτότητα και σπλαχνικότητα, τότε το έλεός Του, δεν είναι μακριά.

Ζούμε σε μια εποχή πολύ περιπετειώδη και μια περιοχή κλιμακούμενης βίας και έντασης, που κινδυνεύουν οι γεωπολιτικές ισορροπίες και οι σχέσεις, μεταξύ των λαών είναι εύθραυστες. Οι περιπέτειες της γειτονικής μας Συρίας εύχομαι στον Θεό, να είναι σύντομες και λιγότερο αιματοβαμμένες.

Όλοι μας αυτές τις μέρες πρέπει να προσευχόμαστε και να ανοίξουμε την πόρτα την καρδιά μας και μέσα να βάλουμε όλη την οικουμένη,  όλο τον κόσμο. Εξαιρέτως, αυτούς που απειλείται η ειρήνη της πατρίδας τους και η σωματική και ψυχική τους υγεία.

Εμείς, οι Κύπριοι, έχουμε αυτήν την εμπειρία του πολέμου, της προσφυγιάς και του πόνου, και αλίμονο  στον άνθρωπο που όλα αυτά τα χρόνια δεν είχε τη σοφία να ακούει τη φωνή του Θεού, για να αντιληφθεί γιατί συμβαίνουν όλα αυτά. Να καταλάβει τί κατεργάζεται ο Θεός μέσα από όλες αυτές τις περιπέτειες της ιστορίας; Και χαίρομαι απόψε που με τις ευλογίες του Παναγιωτάτου Πατριάρχού μας κ. κ. Βαρθολομαίου ευρίσκεται ανάμεσα μας ένας άνθρωπος του Θεού, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου Κρήτης κ. Ανδρέας, ο οποίος έρχεται για να προσθέσει στη δική μας αδύναμη ευχή τη δική του δυνατή προσευχή, τη σταυρωμένη εμπειρία του Πατριαρχείου μας. 

Αύριο πρώτα ο Θεός, ο άγιος αδελφός μας, θα προστεί της θείας Λειτουργίας και θα κηρύξει τον θείο λόγο. Σας καλώ να συμμετέχετε αθρόα, όπως και σήμερα που ήρθατε για να δηλώσετε ενώπιον των αγίων εικόνων του Χρυσοσώτηρος  της Ακανθούς και του Αγίου Μάμαντος της Μόρφου, που σε λίγο  θα περιφέρουμε στη λιτανεία, την εμπιστοσύνη σας προς τα πρόσωπα των Αγίων που εικονίζονται. Αλλά και να δηλώσετε ότι αυτός ο λαός που συνωθείται γύρω από αυτόν τον σταυρωμένο ναό δεν θα πτωχεύσει, αλλά θα αναστηθεί. 

Ένας άγιος αρχιερέας, άγιε Αρκαλοχωρίου, που γνωρίσατε ίσως και εσείς, ο Σιατίστης Αντώνιος, ένας ασκητής επίσκοπος, που προσωπικά δεν είμαι άξιος να λύσω τον ιμάντα των υποδημάτων του, λίγο πριν κοιμηθεί το 2005, του φανέρωσε ο Θεός αυτά που θα συμβούν στο μέλλον, και αυτός με τη σειρά του είπε στα πνευματικά του τέκνα: «Θα ξεκινήσει ένας πόλεμος από τη Συρία που θα αλλάξει την οικουμένη. Μόλις αρχίσει πρέπει να πολλαπλασιάσετε την προσευχή σας, γιατί η προσευχή είναι ενέργεια που σκεπάζει όλους τους λαούς, και την έχουν ανάγκη όλοι οι άνθρωποι του Θεού. Γι’ αυτό σας παρακαλώ όποτε αρχίσει αυτός ο πόλεμος, εσείς οι άνθρωποι της ειρήνης, να εντείνεται την προσευχή σας, και αυτή θα σκεπάσει όλους τους ανθρώπους της γης, ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής και χρώματος».

Αυτό που είχε και έχει ο κόσμος ανάγκη είναι ανθρώπους της μετάνοιας και της προσευχής. Και σε αυτό έπεσαν έξω, όλοι αυτοί  που κατεργάζονται τη νέα εποχή  και την  παγκοσμιοποίηση,  οι οποίοι νόμισαν ότι οι άνθρωποι της πίστης είναι οριστικό παρελθόν!  Όχι, ακόμη και αυτό το φανατικό Ισλάμ, το μήνυμα που στέλλει είναι: «Θα μας λάβετε υπόψη γιατί έχουμε την πίστη ότι ο άνθρωπος έχει αιώνια προοπτική», ασχέτως το πώς ερμηνεύουν αυτοί τη σωτηρία.

Για εμάς του Ορθοδόξους ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ύλη, αλλά και σώμα και ψυχή και πνεύμα και που θέλει να ενωθεί με τον Δημιουργό του. Αυτό είναι το μήνυμα της πίστης μας και είναι πολύ σημαντικό να το λαμβάνουμε υπόψη μας. Και αν δεν το λαμβάνουμε μέσα από καλές διαδρομές, θα το εισπράξουμε μέσα από πικρές διαδρομές. Όπως έγινε στα μέρη μας. Όπως είναι η προσφυγιά, ο ευτελισμός, η φτώχεια που ζούμε ήδη. Όλοι εμείς που επενδύσαμε στον πλούτο και στις καταθέσεις, ήρθε η ώρα να επενδύσουμε σε Αυτόν που δε γνωρίζει κανένα κούρεμα. Στον Κύριό μας, που ξέρει τον άνθρωπο που τον εμπιστεύεται να μην του ελαττώνει κανένα αγαθό.

Γι’ αυτό σας παρακαλώ αυτές οι Ακολουθίες έχουν πολλή ενεργεία, πολλή δύναμη. Οι Άγιοι είναι ανάμεσα μας και ψάχνουν ανθρώπους μετανοίας, προσευχής και ταπείνωσης για να τους μετασχηματίσουν σε ανθρώπους δεόμενους ενώπιον του Τριαδικού Θεού. Τέτοιοι άνθρωποι να γίνονται, τέτοιες να είναι οι δημιουργίες μας σ’ αυτή τη σταυρωμένη γη της ευλογημένης κωμόπολης της Μόρφου, και όταν έχομε κύριε δήμαρχε της Ακανθούς και κύριε δήμαρχε της Μόρφου τον Άγιο Μάμα, την εικόνα του, την εκκλησία του, τον Χρυσοσώτηρα, έχομε όλη την ιστορία μας, όλο το ενεργειακό δυναμικό των πατέρων μας, διότι οι κοινότητες των Ορθοδόξων συνωθούνται, οργανώνονται γύρω από μια εικόνα, γύρω από μια εκκλησία. Εμείς έχομε τον ναό μας, την εικόνα μας και την πίστη μας. Κρατώντας αυτά, κρατούμε το μέλλον μας.

*Την ώρα του λόγου του Μητροπολίτου Μόρφου στο παραδίπλα τέμενος, ακουγόταν η φωνή του μουεζίνη

Λόγος στη Θεία Λειτουργία

Άγιε Αρκαλοχωρίου, άγιε καθηγούμενε και γέροντα της μονής Μαυροβουνίου και γέροντα της ψυχής μας, πατέρα Συμεών, εντιμότατε κύριε πρέσβη της μεγάλης χώρας της Αμερικής, πατέρες και αδελφοί μου

Πριν δεκαπέντε χρόνια, στα πρώτα βήματα της επισκοπικής μου διακονίας, σε ένα χωριό που τιμά επίσης τον Άγιο Μάμα, συνάντησα τον Φοίβο Φοίβου και μου έκανε εντύπωση η αγάπη που είχε στον Άγιο. Το χωριό του, Ξυλιάτος, έχει ως εφέστιο άγιο, τον Άγιο Μάμα και θυμάμαι που με πήρε πίσω από το σπίτι του, σε κάτι σπήλαια αρχαία. Δέκα χρονών παιδί ήταν τότε ο Φοίβος, και μου είπε,  «εδώ προσευχόταν ο Άγιος Μάμας».  

Αυτή είναι η μυθιστορία, Άγιε Αρκαλοχωρίου, της Κύπρου!  Καππαδοκία και Κύπρος είναι μια χωρά, μια μεγάλη χώρα, η χώρα της Μικράς Ασίας. Ο Άγιος Μάμας πολιτογραφήθηκε Κύπριος εδώ και αιώνες. Έτσι και ο Φοίβος, ο σημερινός χειροθετηθείς  σε αναγνώστη από εμένα τον αμαρτωλό, αισθανόταν ότι ο Άγιος Μάμας, όπως άκουσε από του πάππους και προπάππους του, ότι ήταν Κύπριος ενώ ήταν Παφλαγόνας. Θεωρούσε και αυτός ότι ζούσε στον Ξυλιάτο, όπως θεωρούν και άλλοι πολλοί κύπριοι ότι ζούσε στη Μόρφου, αλλά και σε πλείστα άλλα χωριά της Κύπρου, όπως ζει κατά τον τρόπο που ξέρει ο Τριαδικός Θεός, ο Πανταχού Παρών, να διαχέει την αγιότητα του «εν παντί καιρώ και τόπω». Και είπα τότε στον Φοίβο, «εύχομαι να είσαι πάντοτε το παιδί του Άγιου Μάμα και κάποτε να θυμηθείς και την ιεροσύνη».

Πέρασαν τα χρόνια, ο Φοίβος έφτασε στα εικοσιπέντε του έτη,  τον νυμφεύσαμε πριν από λίγους μήνες  με μια εκλεκτή κοπέλα που πολύ τον στηρίζει στην κλίση, στην επιλογή και στο κάλεσμα του Άγιου Μάμαντος. Και είχαμε τη φώτιση τη χειροθεσία του σε αναγνώστη να την τελέσουμε σε αυτόν τον ναό, που είναι η απαρχή της τιμής του Αγίου σε όλη την Κύπρο και μεταφέρθηκε  σε όλη την Κύπρο.

Εδώ, λοιπόν, σ’ αυτήν την εκκλησία και Μονή της Θεομόρφου και της δοκιμαζομένης Μόρφου, το παιδί του Αγίου Μάμαντος χειροθετείτε  ενώπιόν σας, Άγιε Αρκαλοχωρίου, έχοντας δίπλα μου τον ευσεβή πατέρα του, τον κοινοτάρχη του Ξυλιάτου, γιατί αισθάνομαι ότι ο ναός αυτός και όλοι οι κατεχόμενοι ναοί μας έχουν χριστιανικό μέλλον, όπως είχαν και χριστιανικό παρελθόν.

Έτσι, σήμερα με την απλή, αλλά πολυσήμαντη  αυτή χειροθεσία εγκαινιάζεται η χάρις της ιεροσύνης σε έναν αρτιγέννητο αναγνώστη. Εις έτη πολλά, ευλογημένα και ταπεινά, και να θυμάσαι ότι υπηρετείς έναν Άγιο που ημέρευσε και ίππευσε λιοντάρια και αυτό δεν το έκανε επικαλούμενος τη δύναμη του σώματος του, των μυών του ή των όπλων του, αλλά τη μία και μοναδική δύναμή που γνώρισε, αυτήν του Τριαδικού Θεού. Τη δύναμη της αγιότητας που μπορεί να συνυπάρχει με τα άγρια λιοντάρια και να αρμέγει τα ελάφια και να προσφέρει το γάλα της πίστης σε ημέτερους και αλλοδαπούς.

Εις έτη πολλά και πάλι,  και να θυμάσαι ότι αυτή τη μέρα ξεκίνησε η ιεροσύνη σου από εκεί που ξεκίνησε  η τιμή του αγαπημένου σου αγίου, του Άγιου Μάμα.

Αρκαλοχωρίου:  Ο Άγιος Μάμας  να πρεσβεύει για την ειρήνη σύμπαντος του κόσμου

(επιμέλεια του Αριστείδη Βικέτου)

«Προσδοκάμε το κυπριακό πρόβλημα να λυθεί με δικαιοσύνη, την οποία δικαιούται ο δοκιμαζόμενος Κυπριακός λαός, αλλά και ο κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας και καταγωγής», τόνισε ο Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου , Ανδρέας, σε ομιλία του κατά την Θεία Λειτουργία ανήμερα (2.9.13) της εορτής του Αγίου Μάμαντος στην κατεχόμενη Μόρφου.

Ο ναός του Αγίου Μάμαντα, μνημείο του ανθρώπινου πολιτισμού, της κυπριακής, της ελληνικής και της παγκόσμιας ιστορίας, διαφυλάχθηκε με σεβασμό εν μέσω των περιπετειών του χρόνου και της ιστορίας, τόνισε ο κ. Ανδρέας.

Το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου είναι το ακόλουθο:

Πανιερώτατε Μητροπολίτα Μόρφου, λίαν δε αγαπητέ εν Χριστώ αδελφέ, κύριε κύριε Νεόφυτε.

Από την Κρήτη του Αποστόλου Τίτου βρισκόμαστε  στην πληγωμένη μεγαλόνησο της Κύπρου του Αποστόλου Βαρνάβα και σας προσκομίζουμε  τις ευχές και τις ευλογίες του Παναγιωτάτου Οικουμενικού  Πατριάρχου κυρίου κυρίου Βαρθολομαίου και της περί Αυτόν Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου. Της πρωτόθρονης και πρωτεύθυνης Εκκλησίας.

Οι ευχές του Πατριάρχου μας προς το σεβαστό πρόσωπό σου, πεφιλημένε αδελφέ Νεόφυτε, είναι εγκάρδιες, όπως επίσης προς το φιλόχριστο και θεοφιλές ποίμνιό σου, προς ολόκληρο τον δοκιμαζόμενο ευσεβή λαό της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Κύπρου, της επαξίως πηδαλιουχουμένης από τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Κύπρου κύριο κύριο Χρυσόστομο τον Β΄.

Η χάρη του Αγίου Μάμα, του νεαρού εν Αγίω Πνεύματι ένθεου ζηλωτή της Εκκλησίας, μας συνάθροισε στον καθαγιασμένο Καθεδρικό ναό του, τον οποίο η πίστη και η ευσέβεια του θεοτίμητου ορθόδοξου γένους μας, της ρωμιοσύνης, του ελληνισμού, οικοδόμησε και ανήγειρε προ αιώνων,  εδώ στην Μόρφου, στην έδρα της Μητροπόλεως Μόρφου, στην ηρωική Κύπρο.

Ο ναός του Αγίου Μάμαντα, μνημείο του ανθρώπινου πολιτισμού, της κυπριακής, της ελληνικής και της παγκόσμιας ιστορίας, διαφυλάχθηκε με σεβασμό εν μέσω των περιπετειών του χρόνου και της ιστορίας.

Μας υποδέχεται και αυτή τη χρονιά  ο Άγιος Μάμας στον οίκο του, με τη μέριμνα Σας, του κανονικού επισκόπου,  Πανιερώτατε  Μητροπολίτα Μόρφου,  με το μεγάλο μήνυμα, ότι οι αξίες της επικράτησης του δικαίου,  του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θρησκευτικών ελευθεριών, της καταλλαγής και της ειρήνης, δεν είναι δυνατόν παρά να επικρατούν και να νικούν εν τέλει τη βία, την τρομοκρατία, την αδικία.

Αυτά τα μηνύματα και αυτό τον πανανθρώπινο  αξιακό κώδικα η Υμετέρα αγαπητή Πανιερότητα εδώ στην έδρα της Μητροπόλεως Μόρφου, βιωματικά διακηρύττει και με την εφετινή λατρευτική μας σύναξη, με τον χθεσινοβράδυνο εσπερινό, αλλά και με την εύλαλη λειτουργική σιγή, δια του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας, του μυστηρίου δηλαδή της ειρήνης, της καταλλαγής, της ενότητας του σύμπαντος κόσμου, της θεραπείας και της υπερβάσης των ανθρωπίνων παθών.

Ο Άγιος Μάμας μας συνάθροισε στο σπίτι του, μας ευλογεί, μας ενισχύει και μας ενδυναμώνει. Τιμούμε τον Άγιο Μάμα, τον έφηβο, ένθεο ζηλωτή της πίστεως μας, ο οποίος μαρτύρησε εν Πνεύματι Αγίω και μακράν της όποιας νοησιαρχικής λογικής ή της ατομικής αυτοπεποίθησης, πολύ δε περισσότερο της εγωκεντρικής αυταρκείας, εκφραζόμενης με τον ου κατ᾽ επίγνωση ζηλωτισμό.

Η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και Πατρός και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος επισκέφθηκαν, χαρίτωσαν, ενδυνάμωσαν και ελέησαν τον Άγιο Μάμα, τον έφηβο ένθεο ζηλωτή της πίστεώς μας.

Η επίσκεψη και αποκάλυψη της χάριτος, καρπός της ενδιάθετης προσευχής του αγίου μας,  κατέστησαν τον νεαρό χριστιανό  Μάμα του 3ου μ.Χ. αιώνα άγιο, δοχείο της χάριτος, σκεύος εκλογής του Χριστού, μέλος της βασιλείας των εσχάτων.

Πλημμυρισμένος και έμπλεως με την αγιοπνευματική χάρη, ενδυναμώθηκε, ευλογήθηκε και ομολόγησε τον Χριστό με το αίμα του, με το μαρτύριό του, με τη θυσία της ζωής του.

Ενώ την ιδια στιγμή, ειρήνευαν και συμφιλιώνονταν με τον άγιο μας τα άλογα άγρια θηρία, μέσα στα οποία οι δήμιοί του τον έριξαν για να τον κατασπαράξουν. Από αυτό το θαύμα της εν Αγίω Πνεύματι συμφιλίωσης του κτιστού κόσμου, έλλογου και άλογου, έχουμε την παράσταση, που απεικονίζει  γαληνεμένο το λιοντάρι να σηκώνει στη  ράχη του τον Άγιο Μάμα, ο οποίος γεννήθηκε το 260 από χριστιανούς Παφλαγόνες μάρτυρες γονείς και μαρτύρησε έφηβος στην Καισάρεια της Καππαδοκίας.

Ο άγιος Μάμας μαρτύρησε στους χρόνους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, στον τόπο της γέννησης του, σε μια εποχή, που στην Ευρώπη, τη Μ. Ασία, στον χώρο της Εγγύς και Μέσης Ανατολής, ο άνθρωπος και ο κόσμος πορευόταν  με απόγνωση, στη σύγχυση της λατρείας των ειδώλων,  του παγανισμού, της κοινωνικής αδικίας, της παραβίασης των θρησκευτικών ελευθεριών.

Η  αυτοκρατορική ρωμαϊκή εκείνη οικουμένη της εποχής του αγίου Μάμα, έχει κοινά σημεία με τη σημερινή παραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης, της αξιακής και οικονομικής κρίσης.

Τότε όμως  ο λυτρωτικός ευαγγελικός  λόγος της Εκκλησίας του τρίτου αιώνα, μέσα από τις πολυάριθμες χριστιανικές κοινότητες, με θαυματουργικές, αποκαλυπτικές και μυστηριακές Θεοσημείες, με τα  νέφη των μαρτύρων και των ιερομαρτύρων, πορευόταν  στη διαμόρφωση του νέου κόσμου της ελπίδας, της ειρήνης, της αγάπης, της καταλλάγης των προσώπων, της εν Χριστώ συνύπαρξης  ανθρώπων, γλωσσών, φυλών και λαών.

Μέσα από τον κόσμο αυτό, που συγκροτεί την δυνάμει Εκκλησία, μέσα σ’ αυτό  τον δικό μας κόσμο, που τηρουμένων των αναλογιών, αντικατοπτρίζει τον κόσμο του μαρτυρίου και της μαρτυρίας, που καλούμεθα  σε όλες τις  εποχές  να καταθέτουμε ως  χριστιανοί, ανεξάρτητα από  φυλετική ή εθνική ταυτότητα, στον κόσμο αυτό γεννήθηκε,  μαρτύρησε, αγίασε για όλους εμάς και για κάθε άνθρωπο  ο Άγιος Μάμας, και  πορεύτηκε στα έσχατα, της εν Χριστώ ουράνιας βασιλείας.

Οι ναοί του ανεγερθήκαν, για να μας προστατεύουν, να μας παρηγορούν, να μας ενδυναμώνουν ψυχικά, σωματικά, πνευματικά, για να μας αγιάζουν, διότι μέσα στον κτιστό ναό, που οι πιστοί άνθρωποι οικοδομούμε, γίνεται με την προσευχή η αιώνια συνάντηση του κτιστού με το άκτιστο.

Ο κτιστός άνθρωπος συναντάται  προσευχητικά μέσα στα κτιστά δημιουργήματα του, αλλά και μέσα σε  ολόκληρη  τη κτιστή φύση, με τον άκτιστο τριαδικό  Θεό των πατέρων και της πίστεως μας.

Ο Θεός, ο άγιος Μάμας, οι άγιοι, αγαπούν όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους. Επιθυμούν και εργάζονται για τη σωτηρία μας,  για τη θεραπεία μας από τη πτώση, από την αμαρτία. Γιατί, «ο Θεός αγάπη εστί» και ειρήνη.

Και ο κάθε χριστιανός βιώνει, ή καλείται να βιώνει αγωνία παράλληλη με κείνη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού στον κήπο της Γεσθημανής,  όταν αισθάνεται ή πληροφορείται, ότι η αγάπη και η ειρήνη του Χριστού τρομοκρατείται και διώκεται, όπως στις ημέρες μας, και μάλιστα σε χώρο  κοντινό και γειτονικό με την ηρωοτόκο Κύπρο, όπου γιά αιώνες αιώνων έχουν την έδρα τους, διαμορφώνουν και συμβάλλουν στον ανθρώπινο πολιτισμό τα πρεσβυγενή Πατριαρχεία Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων, με το εκεί χριστιανικό ποίμνιο τους. 

Σε αντίθεση με μας τους ανθρώπους, που συγκροτούμε ιδεολογίες και ποικίλες θεωρίες για να εξυπηρετήσουμε το ίδιον όφελος και συμφέρον, ο άγιος Μάμας πρεσβεύει ανιδιοτελώς υπέρ ημών, και μεριμνά πνευματικά ενδυναμωμένος, από τη δική μας παρουσία, παράκληση και προσευχή.

Στην  προσευχητική αυτή πορεία μας, με την ευλογία, πρωτοβουλία και μέριμνα του θεοτίμητου  ποιμενάρχη και εν Χριστώ λίαν αγαπητού αδελφού  Μόρφου Νεοφύτου, ο Άγιος Μάμας είναι παρόν εν μέσω ημών στον ναό του, και οι έχοντες πνευματικούς οφθαλμούς αυτό το διακρίνουν, το γνωρίζουν, το αισθάνονται, το βλέπουν. Και αυτό είναι το ζητούμενο, ο στόχος και ο σκοπός ημών των χριστιανών. Η ευαισθητοποίηση  των πνευματικών μας οφθαλμών.

Ξέρετε, ο άνθρωπος μπορεί να αρνείται τον Θεό, να διακηρύττει ή να θεωρητικοποιεί την αθεΐα του, όμως ο Θεός είναι παρών, βλέπει και γνωρίζει πολύ καλά τον κάθε άνθρωπο.

Δεν γνωρίζω, αν υπάρχει άνθρωπος, που να μην έχει κάποια μικρή ή μεγάλη συνάντηση ή εμπειρία ή επίσκεψη της χάριτος του Θεού ή των πρεσβευτών του, που είναι οι άγιοι μας, ή του γενικού πρεσβευτή της ημέρας, που σήμερα είναι ο Άγιος Μάμας.

Πολλές φορές εμείς οι άνθρωποι γινόμαστε φοβερά κακόπιστοι. Θεωρούμε τυχαίες αυτές τις μικρές ή μεγάλες θαυματουργικές επισκέψεις της πρόνοιας και της αγάπης του Θεού.

Τις αντιμετωπίζουμε ως συμπτώσεις, τις αμφισβητούμε. Κάποιες φορές εγκλωβιζόμαστε σε τέτοια  άρνηση, που όμως δεν είναι δυνατόν παρά μέσα από όλες αυτές τις πνευματικές μας δοκιμασίες να επιζητείται  η μετάνοια μας,  ως συνέχεια της μεταμέλειας μας, με πλήρη ελευθερία, χωρίς καταπίεση.

Η μετάνοια, η οποία μας επαναφέρει στον Χριστό, στην Εκκλησία του, στη μυστηριακή και λειτουργική ζωή, για να μας αγιάσει και να μας καταστήσει επίγειους πολίτες της βασιλείας του Θεού, αλλά και ουράνιους κοινωνούς της, μέσα στην εσχατολογική πορεία μας, ως μέλη της μίας αγίας καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας.

Αυτός ο εσχατολογικός μας προορισμός, όπως γράφει ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης, «σχετικοποιεί και τη δραστηριότητα της Εκκλησίας, και το εκκλησιαστικό πλήρωμα το κάνει ταπεινότερο μέσα στον κόσμο, αλλά και συγχρόνως η Εκκλησία γίνεται πιο σίγουρη, ότι δεν θα την παρασύρει ποτέ το ρεύμα της ιστορίας» («Εὐχαριστίας Ἐξεμπλάριον», εκδ. Εὐεργέτις, Μέγαρα 2006, σ. 37).

Συνεπώς, καλώς πράττομε όταν αγωνιούμε για την ανθρώπινη πείνα, που μεγαλώνει στις ημέρες μας, και όταν με τα συσσίτια, με τον χριστιανικό εθελοντισμό μας, ανακουφίζουμε και θεραπεύουμε την ανάγκη των αδελφών,  χωρίς βέβαια καμμιά διάκριση, ή όταν ενυλώνουμε την αγωνία μας με άλλες ειρηνικές πρωτοβουλίες,για όλα όσα με ανησυχία μεγάλη παρακολουθούμε να συμβαίνουν στη γειτονιά μας, στη Μέση Ανατολή.

Όλα αυτά όμως μπορεί να γίνονται εξ ίσου καλά,  από μια μη κυβερνητική οργάνωση, ή από κάποιον άλλο ανθρώπινο οργανισμό.

Όμως όλα αυτά, εάν είναι μακράν του μυστηρίου της Εκκλησίας και της εσχατολογικής της προοπτικής,  τότε εξαντλούνται σε μια όμορφη ανθρώπινη επίγεια κοσμική φιλανθρωπία, μακρά της αιωνιότητας, στην οποία ο Άγιος Μάμας ζει από τον 3ο αιώνα, πρεσβεύοντας μέσα στους αιώνες και τις χιλιετίες για τους χριστιανούς.

Για όλους εμάς, που είμαστε τα παιδιά του, οι φίλοι του, οι οικείοι του, που πορευόμεθα, μεριμνούμε, αγωνιζόμαστε και  αγωνιούμε στον κόσμο και για τον κόσμο αυτό, που ζούμε, γνωρίζοντας παράλληλα ότι, «οὐ γὰρ ἔχομεν ὦδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν» (Ἑβρ.13,14).

Γι᾽ αυτή τη μέλλουσα πόλη, για την αιωνιότητα, ο Άγιος Μάμας, ένθεος ζηλωτής της πίστεως μας, έμεινε πιστός στον Χριστό και διακόνησε  με το αίμα του και με τη θυσία της ζωής του την Εκκλησία μας.

Ευρισκόμενοι σήμερα εδώ, στον περικαλλέστατο ιστορικό ναό-μνημείο του αγίου, τον παρακαλούμε να πρεσβεύει για την ειρήνη σύμπαντος του κόσμου, για τον κάθε ένα μας, για τα παιδιά μας, για τις οικογένειες μας, για τη δοκιμαζόμενη Κύπρο, ενώ προσδοκάμε το κυπριακό πρόβλημα να λυθεί με δικαιοσύνη, την οποία δικαιούται ο δοκιμαζόμενος Κυπριακός λαός, αλλά και ο κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας και καταγωγής.

Σημείωση: Ευχαριστούμε τον Μιχάλη Γεωργιάδη για την παραχώρηση άδειας δημοσίευσης των φωτογραφιών του. 

Φωτογραφικό Υλικό

- See more at: http://www.amen.gr/article15291#sthash.1EBD0hKO.dpuf

Θεία Λειτουργία στην Μονή του Αποστόλου Βαρνάβα στα κατεχόμενα

Με την λήξη της αναστάσιμης περιόδου ο θριαμβευτικός ύμνος «Χριστός Ανέστη!» εψάλλη σήμερα στην Μονή του Αποστόλου Βαρνάβα στα κατεχόμενα, όπου τελέστηκε Θεία Λειτουργία για την εορτή του ιδρυτή και προστάτη της Εκκλησίας Κύπρου. Την Θεία Λειτουργία τέλεσε ο Μητροπολίτης Κωνσταντίας και Αμμοχώστου Βασίλειος, ο οποίος είναι αδελφός της Μονής. Το κατοχικό καθεστώς έδωσε την άδεια για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας μετά από από μεσολάβηση των Ηνωμένων Εθνών. Την Θεία Λειτουργία παρακολούθησαν δεκάδες πιστοί. Ακολούθησε λιτάνευση της εικόνας του Αγίου προς τον τάφο του, λίγα μέτρα από τη Μονή. Η Μονή βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα έξω από την κατεχόμενη Αμμόχωστο μεταξύ των αρχαιολογικών χώρων Σαλαμίνας και Έγκωμης. Η ίδρυση της Μονής ανάγεται στα τέλη του 5ου αιώνα από τον Αρχιεπίσκοπο Ανθέμιο, όταν αποκαλύφθηκαν τα οστά του Αποστόλου Βαρνάβα και επ ΄αυτών το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Αποτέλεσμα αυτής της αποκάλυψης ήταν η κήρυξη της Εκκλησίας της Κύπρου σε Αυτοκέφαλη από τον Αυτοκράτορα Ζήνωνα (474 – 491 μ.Χ.). Η αρχική Μονή καταστράφηκε και κατά τον 17ο αι στη θέση της κτίστηκε η σημερινή. Το Μοναστήρι του Αποστόλου Βαρνάβα έχει μετατραπεί σε μουσείο και οι αρχικές εικόνες του εικονοστασίου του ναού έχουν εξαφανιστεί . Επίσης, κλάπηκαν και άλλα ιερά κειμήλια ανεκτίμητης αξίας. Η μνήμη του Αποστόλου Βαρνάβα τιμήθηκε και με αρχιερατικό συλλείτουργο, προϊσταμένου του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, στον ομώνυμο Ιερό Ναό του στην Λευκωσία.